پایگاه خبری پول نیوز Poolnews

پول نیوز در گفت وگو با معاون پیشین بانک مرکزی؛
کد خبر: ۳۲۲۳۱۰
۰۴ دی ۱۳۹۸ - ۱۵:۰۷
0
پول نیوز- معاون اسبق بانک مرکزی، آثار منفی و تخریبی پس ندادن تنخواه یا استقراض دولت از بانک مرکزی و وزارت نفت بابت پرداخت یارانه به خانوارها را بررسی کرده است.

پول نیوز-دولت محمود احمدی نژاد در سال 1389، برای اجرای وعده خود مبلغی در حد 5 هزار میلیارد تومان از بانک مرکزی تنخواه (قرض) گرفت و اولین مرحله یارانه ها را به خانوارهای ایرانی پرداخت کرد.

این تنخواه و قرض گرفتن دولت از بانک مرکزی، حتی تا به امروز پس داده نشده و دولت حسن روحانی هم آن قرض را پس نداده و حتی برای واریز یارانه جدید و با عنوان «یارانه معیشتی» در آبان 1398، از وزارت نفت تنخواه گرفته است.

پشت پرده بدهکاری های روسای جمهور به بانک مرکزی چیست؟

در این رابطه پول نیوز در گفت و گو با دکتر حیدر مستخدمین حسینی، معاون پیشین بانک مرکزی پیامدهای اقتصادی و تورمی برنگرداندن تنخواه و استقراض از بانک مرکزی و وزارت نفت را به بحث گذاشته است.

*****

*دولت آقای احمدی نژاد در سال 1389، با گرفتن یک تنخواه 5 هزار میلیارد تومانی از بانک مرکزی، اولین مرحله یارانه نقدی را به حساب خانوارها واریز کرد؛ با توجه به تجربه شما در حوزه اقتصادی  سوال این است که پول این تنخواه از چه راه هایی تامین شده؟

 

- دولت زمانی که از بانک مرکزی درخواست تنخواه می کند باید تا پایان همان سال مبلغ مورد درخواست را به بانک مرکزی استرداد کند ضمن آنکه منابع تشکیل دهنده بانک مرکزی، پول نقد از قبیل ریال، دلار و ارزهای مختلف  و بخشی از آن هم متشکل از طلاست که برای مجوعه اقتصادی کشور ایجاد دارایی می کند.

از طرف دیگر، یکی از پشتوانه های مالی بانک مرکزی واریز 10 تا 13 درصدی سپرده های قانونی بانک های مختلف کشور است؛ ضمن آنکه اگر بانکی خوش حساب باشد تنها 10 درصد سپرده های جذب شده خود را به بانک مرکزی می دهد و بانک هایی که سیاست های بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار را به خوبی اجرا نکرده باشند موظف هستند تا 13 درصد از سرمایه سپرده ای خود را پرداخت کنند.

 

* تا پایان دولت آقای احمدی نژاد، آن مبلغ تنخواه و قرض به بانک مرکزی برگردانده نشد. حال با توجه به عدم برگرداندن مبلغ تنخواه از سوی آن دولت، تبعات و آثار مخرب آن بر اقتصاد و جامعه چگونه است؟

 

_حتماً عدم پرداخت بدهی دولت به بانک مرکزی تبعات منفی بر بدنه اقتصاد کشور دارد و آن چیزی که به عنوان انضباط پولی و رابطه بین دولت و بانک مرکزی مطرح است، مربوط به همین مسائل است؛ چرا که دولت وظیفه دارد تا تنخواه گرفته شده را به بانک مرکزی برگرداند تا پشتوانه مالی بانک مرکزی با چالش روبرو نشود؛ البته ممکن است یک دولت به دلیل منابعی که در اختیارش بوده، تنخواه بانک مرکزی را یک ماه بعد، پس داده باشد اما متاسفانه در زمان ریاست آقای سیف بر بانک مرکزی هم، این اتفاق افتاد و برگرداندن تنخواه به سال بعد افتاد و حتی تا خرداد سال بعد، دولت آن تنخواه را پس نداد و به همین دلیل، این موضوع مورد اعتراض نمایندگان مجلس قرار گرفت.

پشت پرده بدهکاری های روسای جمهور به بانک مرکزی چیست؟

*آقای سیف در دولت آقای روحانی، رئیس بانک مرکزی بود؛ پس با این تفاسیر دولت آقای روحانی هم از اینکه رقم دریافتی را استرداد کند سرباز زده و تخلف کرد؟

 

-متاسفانه بله؛ در دولت آقای روحانی هم، این اتفاق رخ داد و پس ندادن تنخواه، روی پایه پولی تاثیر می گذارد.

در سال 1398 اگر یک واحد پایه پولی اضافه شود، هفت واحد به نقدینگی اضافه می کند.در دولت آقای احمدی نژاد و آن مقطع زمانی، ضریب فزاینده پولی زیر 6 و بالای 5 بود به نحوی که این وجوه بانک مرکزی، دقیقاً روی پایه پولی تاثیر گذاشته و موجب افزایش نقدینگی و پایه پولی و در نهایت تورم می شود. این یکی از خطرناک ترین شیوه هایی است که می تواند پیش بیاید.


*می دانیم که اصولا تورم، به ضرر اقشار کم درآمد و دهک های متوسط درآمدی جامعه است؛ به نظر شما عدم تسویه قرض از بانک مرکزی طی چندین سال، چقدر ایجاد تورم کرده است؟

 

_این استقراض  در کمترین حالت 35 هزار میلیارد تومان، نقدینگی را اضافه کرد؛ چرا که رابطه ای هم بین نقدینگی و تورم وجود دارد. این موضوع، از رابطه یک به یک شروع می شود و عددهای مختلفی وجود دارد و این که در آن مقطع، چقدر به تورم اضافه کرد و توانست تورم را افزایش بدهد، باید آن محاسبه کرد.

 

*همین مبلغ تنخواه که 10 سال است به بانک مرکزی برگردانده نشده، حداقل به طور تقریبی سالیانه حدود چند درصد می تواند بر افزایش تورم تاثیر گذاشته باشد؟

 

- به طور کلی می توان با قاطعیت اعلام کرد که برنگرداندن تنخواه، قطعاً تاثیر منفی بر روی اقتصاد حال حاضر ما داشته و هر چقدر زمان برگرداندن آن طولانی تر شود، اثری که بر تورم و افزایش آن دارد، بیش تر خواهد شد.
این فرآیند همانند مدل محاسبه بهره مرکب است یعنی اصل و فرع آن، روی پایه پولی نشسته و مجدداً این چرخه، موجب تورم بیش تر خواهد شد.

پشت پرده بدهکاری های روسای جمهور به بانک مرکزی چیست؟

* آقای روحانی رئیس جمهور در سفر استانی خود به یزد و کرمان، در روز 20 آبان ماه به صورت سربسته اعلام کرد که دولت قصد دارد به 18 میلیون خانوار  کمک معیشتی کند. پس از آن از بامداد جمعه 24 آبان، قیمت بنزین افزایش یافت و بدون کسب درآمد از محل این افزایش، دولت یارانه جدیدی تحت عنوان یارانه معیشتی به حساب خانوارها واریز کرد. بعدا مشخص شد دولت یک تنخواه چند هزار میلیارد تومانی از وزارت نفت گرفته است؛ حال که دولت از بانک مرکزی تنخواه نگرفته و سراغ منابع وزارت نفت رفته، چه نوع پیامدهایی خواهد داشت؟

- بر اساس قانون بودجه، وزارت نفت 14.5 درصد از پول نفت که به فروش می رساند برای شرکت ملی نفت ایران برداشته و الباقی را به بانک مرکزی می دهد. بانک مرکزی هم ارز را به ریال تبدیل کرده و آن را به خزانه کشور می دهد.

حتما این تنخواه گرفتن، بر تورم تاثیر گذاشته و رقم آن را افزایش می دهد. وقتی وجوه خارج از چارچوب و از هر محلی، توزیع شود، توزیع این ریال باعث تاثیر بر سطح عمومی قیمت ها و تورم می شود که الان نیز شاهد این تورم از لحاظ روانی هستیم.

 

*با اعلام واریزی های معیشتی از سوی دولت آیا این یارانه جدید به حساب خانوارها واریز شده و اخذ تنخواه دولت، اتفاق افتاده است؟

 

_گویا بخشی از آن به حساب جامعه هدف واریز شده اما سازمان برنامه و بودجه نمی تواند به طور مستقیم، این پول را از وزارت نفت بگیرد بنابر این دولت برای تامین این سرمایه، مجدداً دست به دامن بانک مرکزی شده است و این بدین معنی است که بانک مرکزی بنا به دستور دولت، منابع وزارت نفت را که نزد خودش داشته را، برای پرداخت یارانه جدید، به سازمان برنامه و بودجه پرداخت کرده است پس بانک مرکزی می تواند قبل از این که این پول به حساب وزارت نفت بنشیند، این وجوه در اختیار را بدهد و هیچ فرقی هم با حالت اولیه که استفاده از تنخواه بانک مرکزی است، ندارد.

 

*رئیس جمهور در سفر یزد و کرمان، کل رقم بودجه سال آبنده را 450 هزار میلیارد تومان اعلام کرده و گفتند دولت تنها 150 هزار میلیارد تومان بودجه را از محل مالیات تامین کند و 300 هزار میلیارد تومان دیگر از کجا تامین  شود.

با وضع نامناسبی که دولت در تامین بودجه دارد و رئیس جمهور به طور علنی درباره آن صحبت کرده و از طرفی دولت موظف است تنخواه را تا پایان سال برگرداند، آیا دولت، توان آن را دارد که تنخواه چند هزار میلیارد تومانی وزارت نفت را تا آخر سال 1398 برگرداند؟

- کشور، رئیس جمهور و دولت موظف هستند که انضباط مالی و پولی داشته باشند و اگر انضباط پولی و مالی را رعایت نکنند، قطعاً اقتصاد دچار تنش شدید خواهد شد؛ یعنی آثار و تبعات بی انضباطی، روی شاخص مهمی چون تورم تاثیر خواهد گذاشت.

با توجه به وضعیتی فعلی ، من معتقدم دولت نمی تواند در سال 1398 این تنخواه وزارت نفت را برگرداند و وقتی که دولت، این تنخواه را در سال آینده مسترد نکند، دقیقا موضوع بهره مرکب پیش خواهد آمد و این یعنی اصل مبلغ و حاشیه هایش برای سال دوم تحت تاثیر تورم افزایش خواهد یافت از سویی این موضوع برای سال سوم و سال های بعد از آن نیز تکرار خواهد شد؛ بنابر این، با یک شیب افزایشی، این رقم اوج پیدا کرده و تورم نیز به بالاترین رقم خود طی این چند سال خواهد رسید.

لازم به ذکر است که ما وقتی مدعی هستیم تورم ساختاری داریم این به دلیل مجموعه تصمیمات اشتباه است و اگر دولت بخواهد برای حل مشکلات موجود اقدام کند ابتدا نباید از منابع بانک مرکزی استفاده کند ضمن آنکه به طور کلی باید هزینه های جاری خودش را شدیداً کاهش دهد تا بتواند بخشی از مشکلات اقتصادی کشور را حل کند اما از دولت آقای روحانی، بعید است که چنین اقداماتی را انجام دهد و برنامه ای برای کاهش هزینه های جاری داشته باشد.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش مجامع بیشتر
افزایش سرمایه 74 درصدی «شیران»

افزایش سرمایه 74 درصدی «شیران»

پول نیوز - امروز سه شنبه مجمع عمومی شرکت «سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران» در خصوص افزایش سرمایه برگزار شد.
«قاروم» و 215 درصد افزایش سرمایه

«قاروم» و 215 درصد افزایش سرمایه

پول نیوز - هیات مدیره «شرکت قند ارومیه» پیشنهاد افزایش سرمایه ۳۶۸ میلیارد و ۴۰۸ میلیون ریالی را به مجمع عمومی فوق‌العاده این شرکت ارائه کرد.
«غپینو» 432 درصد افزایش سرمایه می‌دهد

«غپینو» 432 درصد افزایش سرمایه می‌دهد

پول نیوز - پس از مدت ها بالاخره افزایش سرمایه «غپینو» از محل تجدید ارزیابی دارایی ها به تأیید حسابرس رسید و این شرکت نیز در صف تجدیدی‌ها قرار گرفت.
پربازدید
پرطرفدارترین
برای دریافت خبرنامه پول نیوز ایمیل خود را وارد نمایید:
پروازهای فرودگاه مهرآباد برقرار شد
پول نیوز - پروازهای فرودگاه مهرآباد تهران با فروکش کردن شدت بارش برف از دقایقی قبل و نیز پاکسازی باند این فرودگاه، از سر گرفته شد.