پایگاه خبری پول نیوز Poolnews

کارشناس بهره‌وری در گفت‌وگو با پول نیوز خبر داد:
کد خبر: ۳۲۱۶۷۱
۲۴ آذر ۱۳۹۸ - ۱۱:۴۹
0
پول نیوز- مجموعه های دولتی برای تغییر و افزایش بهره‌وری مقاومت زیادی دارند.

بهره وری ناچیز در ایران و مسابقه خلاقیت در دنیا

پول نیوز - در دو دهه اخیر، بنا به اسناد رسمی و بالادستی جمهوری اسلامی ایران مقرر شده بود که رشد اقتصادی ایران دست کم به 8 درصد برسد و یک سوم رشد اقتصادی سالیانه، از محل بهره وری تامین شود.

دکتر قاسم انصاری در سال های 1384 تا 1388 مدیر عامل سازمان بهره وری ایران بود، از این رو پول نیوز علت نوسانات رشد اقتصادی ایران و سهم ناچیز بهره وری در رشد اقتصادی ایران را با این مدیر سابق به بحث گذاشت.

*جناب انصاری با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید. همانطور که می دانید، رشد اقتصادی هر کشوری از دو محل سرمایه گذاری جدید و بهره وری حاصل می شود. بهره وری هم استفاده بهینه از سرمایه گذاری های قبلی است.  شما در سال 1382 گفته بودید که خصوصی سازی، فعال و موثر نبوده است. این صحبت شما یعنی این که بهره وری، نمی توانسته افزایش پیدا کند.

با توجه به این دیدگاه، چطور مسئولیت مدیر عاملی سازمان ملی بهره وری ایران را در سال 1384 به عهده گرفتید؟

-رشته تحصیلی من، رشته مدیریت است و بهره وری یکی از مفاهیمی است که در حوزه مدیریت تعریف می شود. من هم در زمینه بهره وری کار کرده بودم و هم آن را نیاز جامعه می دانستم. در این حوزه و مسئولیت هم، تلاش زیادی کردم.

*در همان سال ها گفته بودید سالیانه باید 8 درصد رشد اقتصادی محقق و 50 هزار میلیارد تومان ارزش افزوده ایجاد شود. همچنین گفته بودید 150 میلیارد تومان از طریق بهره وری، مازاد تولید قبلی خواهیم داشت.
در آن چند سال مورد نظر، چنین هدفی در حوزه رشد اقتصادی و بهره وری توانست تحقق پیدا کند؟

-ما هم می دانستیم که نمی شود. چون زیرساخت ها و آموزش های لازم برای بهره وری وجود نداشت. من حدود 9 سال قائم مقام و مدیر عامل سازمان ملی بهره وری ایران بودم. برای سازمان ملی بهره وری، ما فقط یک ساختمان اجاره ای داشتیم. در این حد هم، هزینه برای بهره وری میسر نبود.


برنامه ریزی ما در این حد بود که فعلاً آموزش را در بخش دولتی و یک مقدار در بخش خصوصی رایج کنیم. معمولاً در بخش دولتی، چون افراد پذیرش بهره‌وری را ندارند خیلی جواب نگرفتیم اما؛ در بخش خصوصی، مثل شرکت تراکتور سازی تبریز و در استان های کرمان، اصفهان و مازندران، اقدامات خوبی انجام شد.


ما از متخصصان بهره وری کشورهایی مثل ژاپن، مالزی و هند دعوت کردیم که به ایران بیایند. ایشان، به بیش از 40 متخصص ایرانی، آموزش های نظری و عملی ارائه کردند. تا حدودی توانستیم حرکت هایی را انجام بدهیم اما برای بهره وری جدید نیاز به زیرساخت ها و هزینه کردهای عمده است.


از همه مهمتر، موفقیت در این راه، نیازمند یک اقدام جدی مدیریت سطح عالی در مملکت بود که کمتر به این جنبه توجه می شد.

بهره وری ناچیز در ایران و مسابقه خلاقیت در دنیا

*رشد اقتصادی در سال 1384 در حد 6.9 درصد بود و در سال 1387 به زیر یک درصد یعنی به هشت دهم درصد کاهش پیدا کرد و در سال 1391 به منفی 6.8 درصد سقوط کرد.
اینهمه نوسان در رشد اقتصادی، چه تبعاتی برای اقتصاد کشورمان داشت؟

-رشد اقتصادی، خیلی به بهره وری ارتباط مستقیمی ندارد. رشد اقتصادی، بحث سرمایه گذاری است و بحث استفاده از منابع است و یک مقدار هم ارتباط سیاسی و توان این که آیا نظام امکان ارتباط اقتصادی با سایر جهان را دارد و می تواند از کیک بزرگ اقتصادی جهان، سهم خودش را از جهان بگیرد یا نه
این موضوع مطرح می شود که ایا کشور ما تولیداتی دارد که بتواند عرضه کند و آیا قابلیت رقابت دارد یا نه. همچنین پشتوانه های سیاسی که باید داشته باشد.
آمار رسمی درباره رشد اقتصادی، همین است که مطرح کردید و ما نتوانستیم نه تنها 8 درصد رشد اقتصادی حاصل کنیم بلکه گاهی به زیر صفر و منفی هم رسیدیم.


*در برخی سال ها از جمله سال 1391 رشد اقتصادی منفی شد. اخیراً هم نهادهای بین المللی برای سال 2019 میلادی پیش بینی کرده اند، رشد اقتصادی ایران منفی 9.5 درصد می شود. در این حالت آیا بهره وری هم به همین میزان کاهش پیدا می کند یا فقط سرمایه گذاری های جدید عملی نمی شود؟

-بهره وری، یک نوع فرهنگ است. یک نوع اقدام و حرکت و مدیریتی است. همان طور که در ابتدای صحبت گفتید بهره وری یعنی بهینه سازی امکانات و استفاده بهینه از منابع موجود.
چون نظام ما، بیش تر دولتی است و اقتصاد ما، یک اقتصاد دولتی است و تحرک ندارد و اهدافش با اهداف یک اقتصاد پویا متفاوت است، معلوم بود رشد اقتصادی 8 درصدی تحقق پیدا نمی کند.
مساله پیش بینی های رشد اقتصادی، از قبل از انقلاب وجود دارد. اگر دو دوره قبل از انقلاب و بعد از انقلاب را مطالعه کنید، می بینید در هیچ دوره ای پیش بینی رشد اقتصادی بالایی تحقق پیدا نکرده است.
این وضع نشان می دهد که یک بیماری عمومی اجتماعی و اقتصادی، در این جامعه اداری ما و دولتی ما، هم قبل از انقلاب و هم بعد زا انقلاب وجود داشته و دارد.


*بعد از روی کار آمدن دولت آقای روحانی، در یک سال رشد اقتصادی حدود 10 درصد مثبت هم داشتیم ولی بعد از آن افت کرد و در ماه های اخیر صندوق بین المللی پول، پیش بینی کرده در سال 2019 میلادی که تقریبا 1398 شمسی است، رشد اقتصادی ایران منفی 9.5 درصد می شود.

-در اوایل دولت اقای روحانی، افزایش میزان فروش و افزایش قیمت نفت و باز شدن فضای ارتباطی با دنیا، آن نتایج در زمینه افزایش رشد اقتصادی را به دنبال داشت. اما این که چرا نتوانستیم آن رشد را ادامه بدهیم، یک تحلیل اقتصادی لازم است.
در اینجا تحلیل بهره وری، کفایت نمی کند. چون بهره وری، یک بخش کوچک و کم اثری از اقتصاد است. ما باید زیرساخت ها را درست کنیم. بعد از ایجاد زیرساخت ها، باید در زمینه استفاده از منابع خودمان باید آموزش بدهیم و بهینه کنیم. این رابطه علمی وجود ندارد که اگر رشد اقتصادی کم شود بهره وری هم کم می شود.


*خانم دکتر طباطبایی از سال 1392 و آغاز دولت آقای روحانی تا سال 1396 رئیس سازمان ملی بهره وری بود. در صحبت های غیر رسمی که در آذر 1398 با ایشان داشتیم گفتند اقتصاد ما موقعیت خوبی ندارد و شرایط بهره وری هم خوب نیست.
وقتی درآمد نفتی کشور شدیداً کم شده و سرمایه گذاری جدید کمتر انجام می شود، آیا کشور ما نباید به این فکر بیفتد که بهتر از همین امکانات موجود استفاده کند و رشد اقتصادی بالاتری را محقق کند؟

-قطعاً چرا ولی یک نگاه به بودجه بیندازید و ببینید از میزان بودجه دو دوره ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد و هم در یک و نیم دوره ریاست جمهوری آقای روحانی، بیش ترین مبالغ صرف چه چیزهایی شده.
اگر صرف زیرساخت های اقتصادی و رونق اقتصادی شده، باید توقع داشته باشید. در برخی دوره ها، بیش ترین تلاش نهادها و سازمان و خصوصاً سازمان های دولتی، صرف این شده که حقوق و مزایا را پرداخت کنند. اولین حذف ها از بودجه، حذف بودجه های عمرانی و زیرساخت ها بوده است. با این وضعیت، نمی شود انتظار داشت که اقتصاد شکوفایی داشته باشد.

*بخش خصوصی که به سرنوشت و حیات خودش فکر می کند. آیا بخش خصوصی نباید کار و فعالیت کند که بهره وری خودش را بالا ببرد؟

-نمی گویم همه ولی بخش خصوصی به این فکر می کند که چگونه می تواند سرمایه های خودش را انتقال بدهد به سایر کشورهایی که می تواند ارزش افزوده بیش تری بر سرمایه اش، کسب کند.
سرمایه گذاری هایی در کشورهای همجوار ما مثل ترکیه، ارمنستان، گرجستان از سرمایه های ایرانی صورت گرفته است. قسمت زیادی از این سرمایه گذاری ها را بخش خصوصی ایران انجام داده.
البته در ایران هم، بخش خصوصی تعریف درست بخش خصوصی را ندارد. جایی که بخش خصوصی نامیده می شود در حقیقت پشتوانه نهادی دارند و خیلی انگیزه های بخش خصوصی واقعی را ندارند.
بنابراین، اگر مجموعه بخش خصوصی حمایت نشوند، کمک اقتصادی و قانونی نشوند و حمایت سیاسی نشوند، نمی شود انتظار داشت بخش خصوصی که حتی 15 درصد اقتصاد ایران را در اختیار ندارد، بتواند تحرک داشته باشد. ما بیش تر برای بخش خصوصی محدودیت ایجاد کردیم تا ایجاد امکان و حمایت.


*کشورهایی که پیشرفته و توسعه یافته هستند نیمی از درصد رشد اقتصادی سالیانه شان را از طریق بهره وری تامین می کند. یعنی 50 درصد یا بیش از 50 درصد از طریق بهره وری و استفاده بهتر از سرمایه گذاری های موجود است.
از طرفی خانم دکتر طباطبایی رئیس پیشین سازمان ملی بهره وری گفته بود در سال 1393، رشد اقتصادی کشور 3 درصد بوده و 2.1 درصد از محل بهره وری بوده است. آقای دکتر انصاری، آیا به نظر شما صحیح است که نزدیک 70 درصد رشد اقتصادی ایران، همان طور که خانم طباطبایی گفته بودند از محل بهره وری حاصل شده باشد؟

-محاسبه بهره وری به شکل های مختلف اقتصادی و مدیریتی صورت می گیرد. در ژاپن 53 درصد رشد اقتصادی از محل بهره وری تامین می شود. آمریکایی ها بالای 67 درصد از رشد اقتصادی شان از بهره وری تامین می شود.
این صحبت خانم طباطبایی می تواند درست باشد ولی باید توضیح بدهم که اینقدر در مساله اقتصاد، خرابکاری کرده ایم که فقط همان استفاده بهینه از امکانات توانسته است میزان رشد را ایجاد کند.
یک نکته مهم را اضافه کنم. دوره بهره وری، تقریباً در دنیا سپری شده. دنیا بیش تر در زمینه خلاقیت کار می کند. خلاقیت یعنی حرکت به سمت فعالیت هایی که بتواند یکباره 100 درصد یا 200 درصد یا 300 درصد، رشد اقتصادی ایجاد کند.

*پس با این صحبت شما و بحث مربوط به خلاقیت، سازمان ملی بهره وری ایران که یک سازمان دولتی است آیا باید فعالیت نداشته باشد و منحل شود؟

-خیر. اما من دارم وضع دنیا را مطرح می کنم. نظام اقتصادی دنیا، بیش تر روی خلاقیت و نوآوری ها، خودش را نگه می دارد. بهر ه وری می تواند نفش و سهم بسیار کمتری را نسبت به خلاقیت بازی کند.

بنابراین، امروز اگر بخواهید در دنیا فعالیت کنید، هم باید روی دانش، هم روی مهارت، هم روی بهره وری و هم روی خلاقیت کار کنید. دیگر با بهره وری تنها، موفقیت در یک رقابت میسر نیست.


الان رقابت دو غول اقتصادی آمریکا و چین یعنی شرکت «اپل» و شرکت «هواوی»، بیش تر در حوزه نانو تکنولوژی و زمینه هایی است که دو غول در آنها سرمایه گذاری می کنند و دنیا را هم به لحاظ اقتصادی تحت الشعاع خودشان قرار داده اند. این بحث های جاری در هفته های اخیر در جهان است.

 

 

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش مجامع بیشتر
افزایش سرمایه 74 درصدی «شیران»

افزایش سرمایه 74 درصدی «شیران»

پول نیوز - امروز سه شنبه مجمع عمومی شرکت «سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران» در خصوص افزایش سرمایه برگزار شد.
«قاروم» و 215 درصد افزایش سرمایه

«قاروم» و 215 درصد افزایش سرمایه

پول نیوز - هیات مدیره «شرکت قند ارومیه» پیشنهاد افزایش سرمایه ۳۶۸ میلیارد و ۴۰۸ میلیون ریالی را به مجمع عمومی فوق‌العاده این شرکت ارائه کرد.
«غپینو» 432 درصد افزایش سرمایه می‌دهد

«غپینو» 432 درصد افزایش سرمایه می‌دهد

پول نیوز - پس از مدت ها بالاخره افزایش سرمایه «غپینو» از محل تجدید ارزیابی دارایی ها به تأیید حسابرس رسید و این شرکت نیز در صف تجدیدی‌ها قرار گرفت.
پربازدید
پرطرفدارترین
برای دریافت خبرنامه پول نیوز ایمیل خود را وارد نمایید:
سایت خبرگزاری فارس توسط آمریکا مسدود شد
پول نیوز- دامنه farsnews.com متعلق به خبرگزاری فارس ساعتی پیش با دستور وزارت خزانه‌داری آمریکا مسدود شد.