پایگاه خبری پول نیوز Poolnews

کد خبر: ۳۲۰۴۳۹
۲۹ آبان ۱۳۹۸ - ۱۹:۵۰
0
یادداشت اختصاصی برای پول نیوز/ مهدی حاتم فیاض*

طرح دهکده امید، بازسازی روستای سراب ذهاب قادری بر مبنای الگوی توسعه پایدار است. بنا بر آنچه که اعلام شد حدود سه میلیارد و 500 میلیون تومان کمک های مردمی به حساب بانکی آقای دکتر زیباکلام واریز شد و ایشان در نهایت تصمیم گرفتند این کمک ها را صرف یک فعالیت ماندگار کرده و الگوی توسعه پایدار را در بازسازی یک روستا پیاده کنند.

اساساً بنیاد مسکن، مسئول بازسازی روستایهای مناطق زلزله زده بوده و وام اعطایی دولت از طریق این بنیاد، صرف ساخت و سازهایی روستایی شده و می شود. در چارچوب طرح دهکده امید، بخشی از کمک های مردمی جمع آوری شده، به واحدهای مسکونی تعلق گرفته است تا به جای ساخت دیوارهای معمولی در ساختمان های اسکلت دار، از روش ساخت «تری دی پنل» استفاده شود تا انرژی و سوخت کمتری مصرف بشود. همین طور در قالب این طرح، هزینه هایی صرف شده تا عایق بندی پشت بام انجام شود.

 

بازسازی روستای زلزله زده با توسعه پایدار؛ موفقیت ها و ناکامی ها



این نوع اقدامات، در راستای مدیریت سبز و توسعه پایدار انجام شده اما تغییر رویکرد باید اتفاق بیفتد و در این زمینه باید فرهنگ سازی انجام شود تا همه این اقدامات را کامل کند. شاید اقدام تجهیزاتی و تغییرات سازه ای، لازم باشد ولی کافی نیست. چرا که اینها یک بار احداث می شوند ولی نگهداری و نحوه بهره برداری نیز مهم است.

توانمند سازی، جنبه های مختلفی را در بر می گیرد. اگر آموزش به نحو مطلوب ارائه شود که از این به بعد افراد آن روستا بدانند چه کارهایی انجام بدهند، تاثیرات مثبت این طرح نمایان خواهد شد.

در مدیریت پسماند و زباله و همین طور بهینه سازی مصرف انرژی، می توان به طور جامع اقدام کرد. همچنین قرار است در چارچوب طرح دهکده امید، سطل های مربوط به تفکیک زباله از مبداء، بین خانوارهای روستا توزیع شود. این نوع اقدامات که در حوزه تجهیز و راه اندازی است، خیلی سودمند است. هر چند که باید پایش شود در زمان بهره برداری، این رویّه، تکرار پذیر هم باشد.

در فاز طراحی، این که پنجره های ساختمان های روستا، دو جداره باشد، ایده آل و بهینه است. حتی جانمایی پنجره ها که به چه صورتی باشد و عایق های بیرونی کار شود یا عایق های بین کار یا عایق های داخلی، می تواند مورد مطالعه باشد.

عایق ها به سه شیوه، انجام می شود. شکل سنتی عایق پشت بام این طور است که از ایزوگام استفاده می کنیم و جلد خارجی پشت بام را عایق می کنیم. اما شیوه های روز دنیا، متفاوت از ایران است. به همین دلیل، گاه در طراحی سقف ها و دیوارها، عایق را بین کار هم قرار می دهند. یا این که از داخل ساختمان این عایق را انجام می دهند یعنی زیر رنگ دیوارها و ظواهر داخلی ساختمان.

 

بازسازی روستای زلزله زده با توسعه پایدار؛ موفقیت ها و ناکامی ها



تا جایی که من اطلاع دارم یکی از افراد دست اندر کار این طرح، آقای دکتر ویسی استاد دانشکده معماری دانشگاه کردستان است که در ایرلند، دکترای معماری اخذ کرده است. حتماً ایشان، این نکات را لحاظ کرده اند. در جانمایی پنجره ها نیز باید اشاره کنم که متاسفانه گاهی اوقات در کشور ما، پنجره ها را طوری طراحی می کنند که دائم نور آفتاب را داریم ولی در عین حال خانواده ها از پرده های قطور استفاده می کنند تا جلوی نور را بگیرند.

در زمان طراحی ساختمان، جانمایی پنجره ها می تواند بر اساس نیاز باشد. اتاقی که نیاز به نور حداکثری ندارد، نباید نور زیادی وارد آن شود. همه این جنبه ها در ارتباط با سرمایش و گرمایش، می تواند در مصرف انرژی اثرگذار باشد. همچنین محوطه ها را باید طوری طراحی کرد که عمدتا از درخت استفاده کنیم تا چمن کاری.

در ارتباط با تصفیه خانه فاضلاب این روستا می توان گفت باید اطمینان حاصل شود که پساب خروجی تصفیه خانه شرایط ایده آل را دارد. می توان تجهیزاتی را به کار گرفت که بخشی از آبیاری فضای سبز آن محوطه از طریق پساب تصفیه خانه فاضلاب تامین شود.

البته آقای دکتر پیرصاحب، طراحی تصفیه خانه فاضلاب دهکده امید را به عهده داشته اند و ایشان در زمینه طراحی تصفیه خانه فاضلاب و بهداشت محیط تخصص دارند. خوشبختانه در طرح دهکده امید، استادان زیادی مشارکت داشته اند و کار ارزشمندی انجام شده.

 

بازسازی روستای زلزله زده با توسعه پایدار؛ موفقیت ها و ناکامی ها



در دهکده امید، همچنین قرار بر این است که آب باران و فاضلاب از همدیگر جدا باشد. اساساً در سیستم های مدرن تصفیه آب و گردش آب در محیط های مسکونی و حتی صنعتی، جدا کردن شبکه های فاضلاب، اهمیت دارد. شبکه های فاضلاب شامل بخش آب باران و برف و بخش فاضلاب است.

اگر چه شیوه ای که در ایران رایج است، شبکه مرکب است. یعنی آب باران و برف و فاضلاب وارد جوی آب می شود و اگر قرار است فرآیند تصفیه برای آن تعریف شود، روی کل این مجموعه انجام می شود. در نتیجه هزینه زیادی را تحمیل می کند. در حالی که آب باران، تمیز است و نیاز به تصفیه ندارد. اما وقتی آلودگی وارد این آب تمیز می شود، همه را باید تصفیه کرد.

در دنیای امروز، شبکه های جمع آوری برای آب های باران و برف یا به اصطلاح «آب خاکستری» دارند و آن را از «آب سیاه» یا فاضلاب جدا می کنند. اگر در دهکده امید، با این رویکرد جلو بروند و آب باران و برف و فاضلاب ادغام نشوند، رویکرد جدیدی در ایران است و خیلی مشابه آن در ایران وجود ندارد.

موفقیت این طرح، به آموزش و فرهنگ سازی برمی گردد. فرض کنید یا خودوری مرسدس بنز را تحویل فردی بدهیم که امروز گواهینامه گرفته است. نگرانی من این است که یک سیستم مدرن از نظر عایق بندی، شبکه های فاضلاب و بهینه سازی انرژی را در اختیار کسانی قرار بدهیم که با عدم آگاهی و عدم بهره برداری درست، پشیمانی به بار آورند. بر این اساس، بر آموزش جدی ساکنان این روستا تاکید دارم. باید با زبان ساده این نوع نکات مهم را مطرح کنیم تا مردم این روستا، قدر این طراحی علمی و دقیق را بدانند.

در زمینه تفکیک زباله از مبداء باید گفت که باید تفکیک اولیه آموزش داده شود. در زمینه تفکیک زباله، حداقل چهار نوع سطل وجود دارد. تهیه این سطل ها فرضاً برای 100 خانوار یا بیش تر، بار مالی سنگینی دارد.

 

بازسازی روستای زلزله زده با توسعه پایدار؛ موفقیت ها و ناکامی ها



زمان زیادی می خواهد که یک خانوار، مثلاً سطل قرمز رنگ مربوط به فلز را پُر کند و تحویل بدهد. پیشنهاد من این است که به ازای هر چند خانوار، یک پکیج سطل در اختیارشان قرار بگیرد. چرا که دور ریز یک خانوار در روستا، زیاد نیست که هر خانوار، چهار سطل برای تفکیک زباله داشته باشد.

اگر به هر خانواده، چهار سطل تحویل داده شود مدت پر شدن سطل ها، زمان بیشتری خواهد برد. در ضمن اگر فلز، آلودگی داشته باشد تا زمان پر شدن سطل، منشاء میکروب و مگس و آلودگی های خاص خودش خواهد بود. کار درست این است که برای هر کوچه، دو یا سه مجموعه چهار تایی نصب شود و همسایه ها مشارکت کنند و زباله های خودشان را در آن سطل ها قرار بدهند تا سطل ها زودتر پر شوند و زودتر هم تخلیه شوند.

در اواخر سال 1396 قرار بوده در قالب طرح دهکده امید، پنل های خورشیدی خریداری شود و برق هم تولید شود. قرار بوده آبگرمکن خورشیدی هم خریداری شود. تصمیم گرفته بودند با فروش بخشی از برق تولیدی، برای روستا درآمد زایی اتفاق بیفتد. اما خرید این پنل ها، با تاخیر مواجه شده و تا کنون این پنل ها به خاطر افزایش قیمت ناشی از بالا رفتن نرخ دلار، خریداری نشده اند.

این تاخیر به خاطر اولویت های انجام پروژه بوده است. شاید خرید پنل ها به اندازه تکمیل ساختمان ها، اولویت نداشته باشد. ما به عنوان یک ناظر و شنونده از دور می بینیم و شاید مجری، اولویت هایش متفاوت باشد. اما می توانست مدیریت بهتری اِعمال شود و پنل های خورشیدی خریداری شود.

من معتقدم که تاخیر در خرید پنل ها، اقدام درستی نبوده و پنل ها باید خریداری می شد یا همزمان با ساخت و سازها، پنل ها نیزباید خریداری می شد. در برخی کشورها که آفتاب مطلوبی دارند مزارع پنل های خورشیدی ایجاد می کنند. یعنی یک زمین خالی را در نظر می گیرند و پنل ها را نصب می کنند. آن انرژی پاک را به منازل یا مراکز صنعتی و تجاری هدایت کرده و می فروشند.

به این شیوه می توانستند مزرعه پنل خورشیدی را در این روستا راه اندازی کنند و حتی قبل از اتمام ساخت و ساز خانه ها، آن مزرعه خورشیدی فعالیت کند و با فروش برق، حداقل هزینه های خرید پنل ها جبران شود یا حتی درآمد زایی برای مردم روستا داشته باشد.

طرح دهکده امید، می تواند طرح خوبی باشد و حتی می تواند به عنوان طرح پایلوت، مورد توجه قرار بگیرد و در مناطق دیگر کشور از جمله پردیس و پرند که ظرفیت این قبیل ساخت و سازها را دارد، پایلوت شود. اما اول این طرح باید کاملاً مدیریت شود و نیمه کاره باقی نماند.

 

بازسازی روستای زلزله زده با توسعه پایدار؛ موفقیت ها و ناکامی ها


برای مثال، قرار بوده پنل های خورشیدی برای این روستا خریداری شود و در عین حال با نگاهی علمی کار را جلو برده اند. اما بنا به دلایلی از جمله مدیریت ناکامل، بخشی از طرح باقی مانده است. در مجموع، همین که نگاه علمی وجود داشته است که به خوبی از انرژی مراقبت شود و محیط زیست، کمتر آلوده شود، ارزشمند است.

در توسعه پایدار، مسئولیت پذیری در قبال انرژی، محیط زیست، اجتماع و اقتصاد، به صورت همزمان مطرح است. در دهکده امید، سعی شده به طور همزمان به این جنبه ها توجه شود. از این نظر در چارچوب طرح دهکده امید، کار ارشمندی در بازسازی این روستای زلزله زده انجام شده است.

 

*عضو هیات مدیره انجمن مدیریت سبز ایران

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش مجامع بیشتر
افزایش سرمایه 74 درصدی «شیران»

افزایش سرمایه 74 درصدی «شیران»

پول نیوز - امروز سه شنبه مجمع عمومی شرکت «سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران» در خصوص افزایش سرمایه برگزار شد.
«قاروم» و 215 درصد افزایش سرمایه

«قاروم» و 215 درصد افزایش سرمایه

پول نیوز - هیات مدیره «شرکت قند ارومیه» پیشنهاد افزایش سرمایه ۳۶۸ میلیارد و ۴۰۸ میلیون ریالی را به مجمع عمومی فوق‌العاده این شرکت ارائه کرد.
«غپینو» 432 درصد افزایش سرمایه می‌دهد

«غپینو» 432 درصد افزایش سرمایه می‌دهد

پول نیوز - پس از مدت ها بالاخره افزایش سرمایه «غپینو» از محل تجدید ارزیابی دارایی ها به تأیید حسابرس رسید و این شرکت نیز در صف تجدیدی‌ها قرار گرفت.
پربازدید
پرطرفدارترین
نظرسنجی
آیا با تصمیم دولت برای معاف کردن سلبریتی ها از مالیات موافقید؟
بله
خیر
مشاهده نظرات
برای دریافت خبرنامه پول نیوز ایمیل خود را وارد نمایید: