کد خبر: ۳۰۲۸۸
۰۷ آذر ۱۳۸۹ - ۱۰:۰۱
0
این چهره سیاسی در مدت وزیراعظمی‌ش در دوره ناصری غیر از امتیاز انحصار دخانیات ایران، امتیازات متعددی به بیگانگان داد از جمله: ”قرارداد لاتاری“، ”امتیاز کشتیرانی در رود کارون“، ”تأسیس بانک شاهی“ و ” استخراج معادن“ را به انگلیس داد .





این چهره سیاسی در مدت وزیراعظمی‌ش در دوره ناصری غیر از امتیاز انحصار دخانیات ایران، امتیازات متعددی به بیگانگان داد از جمله: ”قرارداد لاتاری“، ”امتیاز کشتیرانی در رود کارون“، ”تأسیس بانک شاهی“ و ” استخراج معادن“ را به انگلیس داد .

میرزا علی‌اصغرخان امین‌السلطان از مشاهیر و وزرای عهد قاجاریه در سال ۱۲۷۵ق در تهران متولد شد. پدرش میرزا ابراهیم آقا امین‌السلطان از رجال دوره ناصری مقام وزارت داخله و دربار را به عهده داشت.


محمدابراهیم امین‌السلطان، پدر میرزا علی‌اصغر اتابک

وی تحصیلات خود را در زمینه‌های ادبیات فارسی و علوم مختلف نزد معلمین خصوصی فراگرفت و در نظم و نثر صاحب نظر گردید. در سال ۱۲۸۸ق در زمان حیات پدرش، ملقب به ” صاحب جمع“ بود و سپس ملقب به ” امین‌الملک“ شد و پس از فوت پدر، مشاغل و مناصب او را عهده‌دار گردید. در سال ۱۳۰۰ق با سمت وزیراعظم کارهای وزارت دربار و داخله به او محول شد و از آن پس ملقب به ”امین‌السلطان“ شد.

امین‌السلطان جوان هنگام صدارت میرزا یوسف مستوفی‌الممالک کارهای صدارت را نیز در دست داشت و پس از فوت نامبرده، امین‌السلطان صدراعظم ناصرالدین شاه شد و تمام امور سیاسی و اداره کشور را در دست گرفت.


علی‌اصغر خان امین‌السلطان
در سال ۱۳۰۶ق امین‌السلطان مقدمات سفر سوم ناصرالدین شاه به اروپا را فراهم ساخت و وی را همراهی کرد و در این سفر بود که امین‌السلطان در اعطای ” امتیاز انحصار توتون و تنباکوی ایران“ به ماژور تالبوت نقش مهمی را ایفا کرد، هر چند اجرای این امتیاز با مخالفت علما و مردم روبه رو گردید و ملغی شد. امین‌السلطان در مدت وزیراعظمیش در دوره ناصری غیر از امتیاز انحصار دخانیات ایران، امتیازات متعددی به بیگانگان داد از جمله: ” قرارداد لاتاری“، ” امتیاز کشتیرانی در رود کارون“، ” تأسیس بانک شاهی“ و ” استخراج معادن“ را به انگلیس داد که تفصیل این امتیازات در این مجمل نمی‌گنجد.
عبدالله و محسن اتابکی فرزندان اتابک اعظم به همراه یوانیچ معلم روسی‌شان
امین‌السلطان تا سال ۱۳۱۳ق که واقعه قتل ناصرالدین شاه در حرم شاهزاده عبدالعظیم اتفاق افتاد، صدراعظم ناصرالدین شاه بود، نامبرده مرگ شاه را با ترفند خاصی تا جلوس مظفرالدین میرزا ولیعهد به تخت سلطنت مخفی نگاه داشت.

در دوره مظفرالدین شاه تا سال ۱۳۱۴ق در مقام صدارت باقی ماند. ولی بر اثر دسایس درباریان و اطرافیان شاه معزول و به قم تبعید شد و به جای او امین‌الدوله صدراعظم گردید. در سال ۱۳۱۷ق با توجه به مشکلات اقتصادی ایران مظفرالدین شاه عزم سفر به اروپا نمود. چون امین‌الدوله مقدمات سفرش را مهیا نکرد او را از صدارت عزل و تبعید کرد و امین‌السلطان را از قم به تهران فراخواند و او با عنوان ”اتابک اعظم“ صدراعظم ایران شد و تا آخر سال ۱۳۲۱ق در این سمت باقی ماند. اتابک اعظم به منظور تأمین خواسته شاه جهت سفر به اروپا دست به دامن بانک استقراضی روس شد و از بانک مزبور مبلغ ۵/۲۲ میلیون منات طلا با بهره ۵% تقاضای وام نمود. ضمانت پرداخت این وام منوط به ”عواید گمرکی ایران به استثنای گمرکات فارس و بنادر جنوب “ بود. با واگذاری این وام عملاً شریان اقتصادی کشور تحت کنترل روس قرار گرفت و موجب اعتراض بازرگانان ایرانی قرار گرفت و بعدها این امر یکی از زمینه‌های انقلاب مشروطه را فراهم ساخت.

ناصرالدین شاه و عده‌ای از رجال و درباریان ۱٫ نصرت‌الدین میرزا سالارالسلطنه ۲٫ عبدالوهاب خان نظام‌الملک
۳٫ ابوالحسن فخرالملک ۴٫ کامران میرزا نایب‌السلطنه ۵٫ ناصرالدین شاه قاجار
۶٫ اکبر سردار ناصر (سیف‌السلطان) ۷٫ علی‌اصغر امین‌السلطان ۸٫ مهدیقلی مجدالدوله ۹٫ فضل‌الله بشیرالملک

هنوز مدت زیادی نگذشته بود که در سال ۱۳۲۰ق شاه بار دیگر به بهانه بیماری خویش سفر خود را به اروپا آغاز نمود. این بار هم اتابک اعظم برای تأمین هزینه سفر شاه از بانک استقراضی روس مبلغ ده میلیون منات طلا وام گرفت و ”امتیاز راه‌آهن جلفا به قزوین“ را به روس واگذار کرد. مظفرالدین شاه پس از بازگشت از سفر دوم با حرکتهایی بر ضد اتابک رو به رو شد، و عواملی چون افلاس مالی کشور، عدم پرداخت حقوق کارکنان دولت، وامخواهی از بانک استقراضی روس و اعطای امتیازات گوناگون به بیگانگان باعث شد اتابک اعظم از مسند قدرت برکنار شود و به جای او عین‌الدوله به صدارت منصوب شد.

محمدقاسم وکیل‌السلطنه (برادر اتابک) به همراه عده‌ای از سران و خوانین بختیاری ایستاده از راست:
علیقلی سرداراسعد، محمدحسین سپهدار، خسرو ایلخان ظفربختیار، سردار اشجع و سردار محتشم.
نشسته از راست: رضاقلی ایل بیگی (بختیاری)، حسینقلی ایلخانی بختیاری، محمدقاسم وکیل‌السلطنه و اسفندیارخان بختیار.

در این برهه از زمان اتابک اعظم به بهانه سفر حج از کشور خارج شد و به سفر دور دنیا پرداخت و پس از دیدار از کشورهای مختلف جهت ادای مراسم حج عازم عربستان شد و دوباره به اروپا بازگشت و تا سال ۱۳۲۵ق در اروپا زیست. تا اینکه پس از مرگ مظفرالدین شاه فرزندش محمدعلی میرزا قاجار به تخت سلطنت جلوس نمود. با اصرار محمدعلی شاه، اتابک اعظم به ایران فراخوانده شد و به مقام نخست‌وزیری منصوب گردید. حدود چهار ماه نخست‌وزیر و وزیر کشور بود تا در روز ۲۱ رجب ۱۳۲۵ق در حالی که با سید عبدالله بهبهانی از مجلس خارج می‌شد در صحن بهارستان با ضرب گلوله عباس آقا صراف تبریزی به قتل رسید و ضارب هم پس از دستگیری اقدام به خودکشی کرد. جنازه اتابک به قم حمل و در مقبره اختصاصی خویش به خاک سپرده شد.


علی‌اصغر اتابک اعظم، صدراعظم مظفرالدین شاه قاجار


علی‌‎اصغر اتابک اعظم پس از عزل از مقام صدارت در سفر به ترکیه ۱٫ علی‌‎اصغر اتابک اعظم ۲٫ رضا ارفع ۳٫ مهدیقلی هدایت


علی‌‎اصغر اتابک اعظم و هیئت همراه مظفرالدین شاه در یک ضیافت در روسیه
۱٫ محمود حکیم‎الملک ۲٫ علی‌‎اصغر اتابک اعظم ۳٫ علی ظهیرالدوله ۴٫ نظام‎الدین مهندس‎الممالک غفاری


مظفرالدین شاه و همراهان در سفر دوم به اروپا در کنترکسویل در فرانسه
۱٫ ابوالقاسم ناصرالملک ۲٫ حسن پیرنیا (مشیرالملک) ۳٫ محمود حکیم‎الملک ۴٫ نظرآقا یمین‎السلطنه ۵٫ مظفرالدین شاه قاجار ۶٫ ملکم خان ناظم‎الدوله
۷٫ علی‌‎اصغر اتابک اعظم ۸٫ محمود دیبا ۹٫ حسین پاشا امیربهادر جنگ

مظفرالدین شاه و اتابک اعظم

علی‌‎اصغر اتابک اعظم در سفر دور دنیا، در ژاپن
۱٫ احمد اتابکی (فرزند اتابک اعظم) ۲٫ علی‌‎اصغر اتابک اعظم ۳٫ مهدیقلی هدایت (مخبرالسلطنه)

علی‌‎اصغر امین‎السلطان صدراعظم مظفرالدین شاه پس از خلع از صدارت، هنگام تبعید در قم

علی‎اصغر اتابک اعظم با لباس احرام در سفر حج ۱٫ اتابک اعظم ۲٫ مهدیقلی هدایت


مظفرالدین شاه قاجار در سفر به اروپا، در روسیه
۱٫ مظفرالدین شاه ۲٫ علی‌‎اصغر اتابک اعظم ۳٫ محمود حکیم‎الملک ۴٫ نیکلای دوم امپراتور روسیه ۵٫ ابوالقاسم ناصرالملک


علی‌‎اصغر اتابک اعظم در سفر دور دنیا، در بیت‎المقدس
۱٫ علی‎اصغر اتابک اعظم ۲٫ مهدیقلی هدایت

منبع: موسسه تاریخ مطالعات معاصر ایران

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش مجامع بیشتر
سود ۲۰۰ ریالی در جیبت سهامداران «سپ»

سود ۲۰۰ ریالی در جیبت سهامداران «سپ»

مجمع عمومی عادی سالیانه سهامداران شرکت «پرداخت الکترونیک سامان کیش» با حضور۹۰ درصد از سهامداران تشکیل شد.
سود ۷۰ تومانی برای سهامداران «واتی»

سود ۷۰ تومانی برای سهامداران «واتی»

مجمع عمومی عادی سالانه صاحبان سهام شرکت «گروه سرمایه‌گذاری آتیه دماوند» صبح روز گذشته به دلیل شیوع ویروس کرونا و طبق دستورالعمل سازمان بورس، به صورت آنلاین و با حضور مدیرعامل، هیئت مدیره و ۸۱/۲۹ سهامداران شرکت برگزار شد.
«ایران خودرو» و افزایش سرمایه ۲ هزار درصدی

«ایران خودرو» و افزایش سرمایه ۲ هزار درصدی

مجمع عمومی فوق‌العاده صاحبان سهام، به افزایش سرمایه ثبت شده ایران‌خودرو رای مثبت داد.
پربازدید
پرطرفدارترین
برای دریافت خبرنامه پول نیوز ایمیل خود را وارد نمایید: