کد خبر: ۱۷۲۱۰
۲۰ اسفند ۱۳۸۸ - ۰۹:۵۰
0
شهر خوي كه نام باستاني پهلوي آن گواه ديرينگي تمدن در آن است، در زير پاي رشته كوه‌هاي سر به فلك كشيده «اورين» قرار گرفته ‌است.
خوي از شهرهاي شمالي استان آذربايجان غربي است كه كوه‌هاي اورين همواره مرزگاه طبيعي اقوام ساكن دو سوي آن بوده و اين شهر در كنار آن بيش از يك هزار سال شاهد جنگ‌ها، مهاجرت‌ها و پذيرايي كاروان‌ها بوده و همچون مرزبان وفاداري در برابر تهاجم‌ها ايستاده است.

نام اين شهر به نقلي تغييريافتهٔ خويره از پايتخت‌هاي اورارتوها بوده ‌است برخي نيز علت اين نامگذاري را قرار گرفتن آن در دشت صاف بين كوه‌ها دانسته‌اند و اين شهر در گذشته به دارالمومنين و دارالصفا معروف بوده و در روايت‌ها آمده است كه افراد سرشناس و مشهوري از جمله امير تيمور شهر خوي را بسيار دوست داشته است.

بنا به گفته مرحوم علامه دكتر زرياب خويي نام خوي در سنگ نوشته "داريوش " شاه هخامنشي نيز با قريب همين تلفظ آمده كه خود نمادي از قدمت تاريخي اين شهر است.

وجود سرزمين حاصلخيز و منابع بالقوه آب و خاك كه خود در حد ظرفيت‌هاي موجود جذب جمعيت بوده است بعد از هر بار تخريب در نتيجه زلزله و قتل‌عام در جنگ و جدال منطقه‌اي به خاطر وجود استعدادهاي خدادادي بار ديگر شهر قد راست كرده و غبار ملال را از چهره خود زدوده است.
همچنين استقرار اين شهر بر سر راه ابريشم كه يكي از بزرگ‌ترين شريان‌هاي ارتباطي شرق و غرب بوده و شهر خوي به عنوان مركز تجميع و توزيع كالا عملكرد دوسويه داشته است.

* بازار قديمي‌ خوي؛ اثر تاريخي ماندگار
بازار خوي كه بازمانده بازار وسيع و قديمي‌ خوي است در ضلع شرقي شهر و به موازات خيابان‌هاي طالقاني و انقلاب قرار دارد اين بازار و همچنين دروازه سنگي، بقاياي به جا مانده ديوار حصار شهر قديم خوي و خندق پشت آن، مجموعه كاملي از سبك شهرسازي دوره اسلامي‌در دوره‌هاي افشاريه، زنديه، قاجاريه، اوايل پهلوي و معماري دوره خاندان دنبلي را نشان مي‌دهد كه اين خاندان در خوي بناهاي بسياري ساخته‌اند.

راسته بازارهاي سر پوشيده، چهارسوهاي خوش تركيب و سراهاي به نسبت بزرگ و جالب شكل خوبي به آن داده است و با توجه به ويژگي‌هاي معماري و اقليمي‌بازار خوي نيز مانند بازارهاي اصفهان، كرمان و اراك فاقد تزيينات خاص گچ‌بري، كاشي‌كاري و كتيبه است.

تنها در بعضي قسمت‌ها به ويژه در چهارسوهاي آن نظم و دقت قابل توجهي در كاربرد و رگه چيني آجر به كار رفته است، مصالح به كار رفته در بازار خوي سنگ و آجر و ملات آن گچ و خاك است و در بعضي از قسمت‌هاي بنا، نماي سنگي به چشم مي‌خورد.

فرم بازار داراي پلان مستطيلي است كه به علت نوسازي و گسترش شهر خوي در چند دهه اخير دخل و تصرفاتي در آن به عمل آمده و بقاياي بازار موجود در زمان صفويه به بعد بوده و بيشتر قسمت‌هاي آن به دستور عباس ميرزاي قاجار ساخته شده‌ است.

*پل خاتون
اين پل در دو كيلومتري جنوب شرقي شهرستان خوي روه‌روي يكي از شعبات رودخانه قطور به موازات جاده آسفالته خوي - اروميه ساخته شده و با توجه به مدارك تاريخي اين پل از آثار احمدخان دنبلي يكي از بزرگان خوي بوده كه بين سال‌هاي 1170-1200 هجري قمري احداث شده ‌است. مشخصات معماري اين اثر شامل قسمت تحتاني پل، شامل پايه‌ها و موج‌شكن‌هايي از سنگ‌هاي به نسبت بزرگ و منظم، ملات، ماسه و آهك ماست اما مصالح قسمت فوقاني پل از آجر انتخاب شده ‌است.

اين بنا داراي هفت دهانه بزرگ آب‌رو بوده در بين دهانه‌هاي بزرگ و بر روي پايه‌هاي سنگي به صورت منظم هفت دهانه طاق نماي تزئيني تعبيه شده است.

* دروازه سنگي
اين بناي تاريخي در جنوب شرقي و در داخل بافت قديمي‌شهر خوي قرار دارد و از نمونه‌هاي باقيمانده دروازه حصار دفاعي شهرهاي قديمي‌است كه جبهه شمالي آن متصل به بازار تاريخي خوي و در ارتباط با بافت قديمي‌شهر است.

بعضي از مورخان اين اثر را به دوره ايلخانيان نسبت مي‌دهند ولي منابع ديگري دروازه را مربوط به دوره قاجاريه مي‌دانند كه اين نظريه با توجه به سبك معماري و مقايسه با آثار باقيمانده دوره قاجاريه در تبريز و خوي معقول به نظر مي‌رسد.

نماي خارجي ضلع شمالي دروازه كه در امتداد بازار قديمي‌خوي قرار دارد با آجر ساخته شده ولي روكار نماي ضلع جنوبي بنا از سنگ‌هاي سياه و سفيد رنگ به صورت تركيبات موزون و هماهنگ نماسازي شده و در طرفين جرزهاي ضلع جنوبي دروازه نقش دو شير در حال سكون حجاري شده ‌است.

* كليساي سورپ سركيس
اين بناي تاريخي در زميني به مساحت تقريبي نيم هكتار در گوشه شمال غربي شهر و در محله قديمي‌ "امامزاده " واقع شده‌ است و زمان ساخت آن را به دو دوره متفاوت قرن چهار و ميلادي نسبت مي‌دهند و تعميرات اساسي را مربوط به دوره صفويه مي‌دانند كه فرم فعلي كليسا را در بر دارد و كليساي مذكور به دنبال حوادث سال 1918 ميلادي اين شهرستان به صورت متروك مانده است.

اين بنا داراي پلان مستطيل ‌شكل با محراب و ديگر ويژگي‌ها خاص معماري مربوط به اين قبيل اماكن است و نماي كليسا از خارج به فرم مكعب مستطيل و با دو ورودي از سمت جنوب و غرب و چهار زوج روزنه كوچك و يك پنجره همراه با شش عدد ستون سنگي با پلان‌هاي صليبي از داخل آرايش يافته است.
سنگ‌هاي قوس سردرهاي ورودي بنا داراي نقوش و حجاري‌هايي بوده و در بعضي قسمت‌ها نيز نقش صليب به روي سنگ‌ها حك شده ‌است و تنها بخش محراب نيمه‌مخروبه آن داراي نقاشي‌هاي مذهبي شامل گل و بوته و نقوش اسليمي‌با رنگ‌هاي تند بر روي گچ، زينت‌بخش اين بناي قديمي‌است.

* مسجد مطلب خان
اين بناي قديمي‌ در مركز شهر و در كنار خيابان طالقاني قرار گرفته است و با توجه به شواهد معماري و نظريه كارشناسان، زمان اوليه ساخت مسجد منسوب به دوره ايلخاني بوده بعدها ساختمان مسجد به دلايلي ويران و احتمالا در اوايل دوره قاجاريه مجددا بناي كنوني بر روي بقاياي قبلي ساخته شده ‌است.

ساختمان مسجد از يك شبستان بزرگ روباز با پلان مربع‌شكل كه دور تا دور آن حجرات دو طبقه و شاه‌نشين‌هاي رفيع و ايواني بزرگ است، تشكيل شده است.
جبهه بيروني و دروني اين مسجد آجري فاقد هر نوع تزئينات بوده و فقط قسمت فوقاني شاه‌نشين بالاي محراب ورودي شبستان با مقرنس‌هاي درشت گچي آرايش داده شده ‌است و قسمت‌هاي داخلي ايوان و طرفين ورودي آن را به وسيله آجرچيني، حالت سايه‌روشن دلپذيري به آن داده‌اند.

* مناره شمس تبريزي
اين مناره در گوشه شمال غربي شهر داخل باغ مشجري ساخته شده و بعضي از مورخان ساختمان مناره شمس را به امير جعفر دنبلي ملقب به شمس‌الملك متوفي به سال 555 هجري قمري كه يكي از مشاهير اين سلسله است نسبت مي‌دهند و برخي آن را كاخ زمستاني شاه اسماعيل صفويه مي‌دانند و اعتقاد دارند تزئينات مناره كه با شاخ بزكوهي و جمجمه حيوان انجام گرفته حاصل يك روز شكار اين پادشاه است.

اما نسبت زمان احداث بنا به دوره صفويه بيشتر مقرون به صحت است و مناره برج استوانه‌اي شكل است كه حدود 12 متر ارتفاع دارد و به صورت مجوف بوده و پلكان مارپيچي از ورودي مناره كه در قسمت پايين آن قرار دارد به انتهاي آن منتهي مي‌شود.

عمارت حكومتي، خانه كبيري‌ها، حمام محمدبيگ، مساجد قديمي‌ملاحسن، شاه، حاجي بابا و خان مربوط به دوره قاجار، امامزاده سيد بهلول از نوادگان امام علي‌النقي، پل هوايي قطور در محور مواصلاتي راه آهن آسياـ اروپا، قلعه كوراوغلو پهلوان حماسي آذربايجانيان و قلعه بسطام از آثار تاريخي و جاذبه گردشگري خوي است.
ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
گزارش مجامع بیشتر
حرکت سریع «مبین‌وان» به سوی آینده/ برنامه ریزی برای سودآوری بیشتر

حرکت سریع «مبین‌وان» به سوی آینده/ برنامه ریزی برای سودآوری بیشتر

در مجمع سالیانه شرکت مبین وان کیش سود 100 ریالی تقسیم شد.
سود ۲۰۰ ریالی در جیبت سهامداران «سپ»

سود ۲۰۰ ریالی در جیبت سهامداران «سپ»

مجمع عمومی عادی سالیانه سهامداران شرکت «پرداخت الکترونیک سامان کیش» با حضور۹۰ درصد از سهامداران تشکیل شد.
سود ۷۰ تومانی برای سهامداران «واتی»

سود ۷۰ تومانی برای سهامداران «واتی»

مجمع عمومی عادی سالانه صاحبان سهام شرکت «گروه سرمایه‌گذاری آتیه دماوند» صبح روز گذشته به دلیل شیوع ویروس کرونا و طبق دستورالعمل سازمان بورس، به صورت آنلاین و با حضور مدیرعامل، هیئت مدیره و ۸۱/۲۹ سهامداران شرکت برگزار شد.
پربازدید
پرطرفدارترین
نظرسنجی
عملکرد دولت در مواجهه با کرونا را چگونه ارزیابی می کنید؟
افتضاح
تا حدودی مطلوب و موفق
موفق و خوب
مشاهده نظرات
برای دریافت خبرنامه پول نیوز ایمیل خود را وارد نمایید: